|
Öğrencinin sınav öncesinde öğrendiği bilgiyi sınav esnasında kullanmasına engel olan sınav öncesinde, sınav anında ve sonrasında yaşanan yoğun endişe durumu sınav kaygısı olarak nitelendirilir.
Normal koşullarda kaygı, bireyi koruyucu bir tepki verme yönünde hazırlar. Ancak yaşanan kaygının süresi ve yoğunluğu yaşanan olay ile orantılı değilse o zaman normal dışı kaygı olarak nitelendirilir. Normal düzeydeki kaygı bireyi istekli hale getirir, onun kararlar alabilmesini ve bu kararlar doğrultusunda hareket etmesini sağlar. Ancak normal dışı bir kaygı durumu yaşıyorsak kaygıyı tümüyle ortadan kaldırmayı değil, onu belirli bir düzeyde tutup kendi yararımız için kullanmayı öğrenmemiz gerekir.
Sınav Kaygısı Yaşandığında;
Kalp çarpıntısı, hızlı nefes alıp verme, karın ve baş ağrısı, huzursuz uyku gibi fiziksel belirtiler gözlemlenebilmektedir. Bu sürece ayrıca huzursuzluk, güvensizlik, çaresizlik, mutsuzluk ve öfke gibi duygusal belirtiler de eşlik edebilir. Bu belirtileri yaşayan kişiler sonrasında kaçma (ders çalışmayı bırakma, sınavı yarıda bırakma) ya da kaçınma (ders çalışmayı erteleme) davranışı sergileyebilirler.
Bu gibi belirtiler ile ortaya çıkan sınav kaygısının birçok nedeni bulunmaktadır. Bu nedenlerin başında; programlı çalışmama, konu eksikliklerinin bulunması ve başaramama korkusu gelmektedir. Zamanı verimli kullanamama, sorumlulukları erteleme, mükemmeliyetçi yapı ve özellikle de aile ve sosyal çevrenin yüksek beklenti düzeyi de yine sınav kaygısı yaşanmasına yol açabilir.
Sınav Kaygısı Yaşayan Çocuğumuza Nasıl Yardım Edebiliriz?
Öncelikle yapılması gereken ailenin kendi kaygı düzeyini kontrol altına almasıdır. Çünkü kaygı bulaşıcıdır ve sizin endişeleriniz çocuğunuza da yansıyacaktır.
Aileler çocuğunu iyi tanımalı onun neyi yapıp yapamayacağını bilmeli ve onu özgün kişiliği içerisinde değerlendirmelidir. Çocuktan beklentiler gerçekçi olmalıdır. Gerçekçi olmayan yüksek beklenti düzeyi sınav kaygısı yaşanmasının en büyük nedenlerinden biridir.
Çocuk ile konuşurken “ yapmalısın, almalısın’’ gibi zorunluluk ifade eden cümleler kullanılmamalıdır.
Çocuk; “Bu kadar az çalışma ile asla kazanamazsın.’’ gibi negatif motive yöntemleri ile motive edilmeye çalışılmamalıdır. Bu gibi söylemler onun motive olmasını sağlamayacaktır.
Çocuk, hiçbir zaman başka çocuklar ile kıyaslanmamalıdır. Bu tarz kıyaslamalar çocuğa duygusal yönden de zarar verecektir.
Çocuk başarılı olamaz ise yaşayacağı durumu bir ceza gibi göstermemek gerekir. “ Eğer kazanamazsan çok kötü bir okula gidersin.’’ gibi söylemler çocuğun gideceği okulu ve o anda yaptığı işi sevmesine engel olur. Ancak çocuğun eğitimden faydalanabilmesi için, içinde bulunduğu ve bulunacağı durumu sevmesi gerekir.
Ayrıca çocuğunuza olan sevginizin koşullara bağlı olmadığını, onu her durum ve koşulda sevip destekleyeceğinizi davranışlarınız ve sözlerinizle belli etmeniz, çocuğunuzun olumlu davranışlarını da sık sık takdir etmeniz, başarılarını övmeniz, “Seni hep seviyoruz ve seveceğiz.’’ mesajını vermeniz de çocuğunuzun bu yoğun kaygı durumunu yaşamasını engelleyecek, stresinin azalıp rahatlamasını sağlayacaktır.
Sınavlar; amaç değil aslında birer araçtır ve çocuklarımızın yararlanması gereken birer fırsattır. Bu fırsatlar kaçırılsa bile unutulmamalıdır ki çocuğunuzun önünde onu bekleyen daha birçok fırsat olacak bir kapı kapansa bile bir diğeri açılacaktır.
|